Dames van middelbare leeftijd dromen van Zuid-Koreaanse liefde

De relaties tussen Zuid-Korea en Japan zijn historisch negatief geladen. Het recente fenomeen van de Korean Boom in Japan is de relatie tussen de twee landen echter grondig aan het wijzigen. In november hebben we mooie staaltjes gezien gekregen van de Korean Boom-impact: Acteur Bae Yong-joon van de Koreaanse dramaserie Fuyu no Sonata (Winter Sonata) was in Japan en daar viel niet naast te kijken: Yong-sama (Mr. Yong) was op alle tv-schermen. Vrouwelijke fans vertrappelden elkaar en vielen in zwijm voor zijn hotel. Het is zuiver faits divers-nieuws, maar misschien duidt het toch op een fenomeen met reële implicaties.

Het recente succes van de Koreaanse tv-series in Japan is verbijsterend. Het is allemaal begonnen in 2003 toen de publieke televisieomroep NHK de Koreaanse liefdeserie 'Fuyu no Sonata' is beginnen uitzenden via satelliet. Tegen de verwachtingen in was het succes van dit liefdesdramaverhaal fenomenaal. De NHK heeft de serie al twee keer heruitgezonden. Het heeft de nationale omroep geen windeieren gelegd via de verkoop van DVD's, videocassettes, Koreaanse taallesboekjes, en bovenal via de verkoop van het verhaal in boekvorm. Meer dan 3.000.000 exemplaren van het boek zijn al verkocht. De best verkopende roman ooit in Japan. De commerciële tv-zenders hebben het geld zien rinkelen en zijn natuurlijk ook op de Koreaanse tv-liefdesgolf gesprongen. We kunnen dus letterlijk niet naast het fenomeen kijken.

Het zijn vooral de vrouwen van middelbare leeftijd die deze boom in de hand hebben gewerkt. Ze zijn totaal in de ban van de Koreaanse liefdeverhalen, met de serie Fuyu no Sonata en de 31-jarige hoofdacteur Bae Yong-joon als absolute toppers.

Het leidt geen twijfel dat de Koreaanse zeemzoete tv-series meer aan het bereiken zijn dan wat politici ooit hadden kunnen dromen om de banden tussen Zuid-Korea en Japan nauwer aan te halen. Japanse taalscholen verkopen Koreaanse lespakketten als zoete broodjes, Japanners storten zich op de Koreaanse culinaire geneugten, Seoel is een van de topdestinaties geworden voor de Japanse reissector.

De rage brengt nieuwe woorden voort. Yongfluena wordt wel eens gebruikt om het fenomeen te omschrijven. Ook Fuyusono no rikon (WinterSonata-echtscheidingen) is een uitdrukking die ingang heeft gevonden. De Japanse echtgenoot voldoet niet meer als hij vergeleken wordt met de perfecte Yong-sama.

Waarom zijn de Koreaanse tv-series zo populair geworden? Als we ons oor te luisteren leggen bij de dames van middelbare leeftijd dan blijkt dat zij zoeken naar pure liefde en pure emoties. Koreaanse dramaseries zijn zeer emotioneel en gaan over eenvoudige maar menselijke thema's: relaties tussen geliefden, respect voor de ouders, het belang van de familiale banden. 'klassieke' onderwerpen die niet meer aan bod komen in de Japanse dramaseries. Japanse dramaseries bieden veelal hype toestanden, geëxalteerde jongeren, oppervlakkige en onwaarschijnlijke gebeurtenissen. Verhalen die te ver verwijderd zijn van het dagelijkse leven.

Maar gaat deze recente Japanse belangstelling voor Korea wel diep of is het enkel een tijdelijke modetrend? Hoe zit het met de discriminatie van de Koreaanse minderheid in de Japanse maatschappij? Zijn de Japanners nu bereid om het gewicht van het oorlogsverleden te erkennen of laten ze het pijnlijke verleden liever onaangeroerd? De bekende Japanse acteur en filmdirecteur Beat Takeshi verwoordt het zo:

"About 20 years ago, there was a boom among middle-ages Japanese men from rural areas who traveled to South Korea to seek the service of courtesans. I find it has something in common with the recent 'Winter Sonata' trend. Japanese men were happy that South Korean women were reserved and modest… Today, Japanese women are flocking to South Korea and making a fuss that men over there are so pure and sincere. Am I the only one who finds the trend creepy?" (Asahi Newspaper 18/11/2004)

Is de plotse interesse wederkerig of is het een puur Japans fenomeen? Hoe zit het met de belangstelling - al dan niet creepy - van de Koreanen voor Japan? Als de Japanners niet enkel idyllische geïmporteerde Koreaanse liefdesdrama's zouden te zien krijgen, maar het totale tv-aanbod van de Koreaanse tv-productiehuizen, dan zouden ze vaststellen dat er in Zuid-Korea nog veel verachting leeft voor Japan en dat negatieve gevoelens tegenover de Japanners blijven voortleven.

Het is ook pas sinds 1 januari 2004 dat de Koreaanse overheid de markt volledig heeft opengesteld voor de Japanse muziek, film, computerspelletjes en manga. Decennia restricties laten ongetwijfeld sporen na. Koreaanse jongeren genieten zonder complexen van de Japanse populaire cultuur, maar de oudere generatie blijft overwegend afstandelijk.

De Japanners zien er geen probleem in om Zuid-Korea te benaderen vrij van historische complexen. Maar voor vele Koreanen kleeft aan Japan nog een historische smet . Er is onmiskenbaar een perceptiekloof tussen de twee landen. Seoel maakt zich zorgen om de groeiende militaire rol van Japan. De Yasukuni-bezoeken van Eerste Minister Koizumi en de provocerende, steeds terugkerende uitlatingen van sommige conservatieve politici over Japan's rol in de oorlog lokken steedse weer heftige protesten uit.

Lichtvoetige tv-feuilletons zijn onvoldoende om het gewicht van het verleden op te heffen. Maar een trend is ingezet. Japan stelt zich minder gesloten op. Het is een positief teken. Het Japanse publieke wil de naaste buurlanden beter leren kennen.

Dit jaar wordt de 40ste verjaardag gevierd van de 'vriendschappelijke' relaties tussen de Japan en Zuid-Korea. Een ideale gelegenheid voor de politici om de huidige Korea-boom als hefboom aan te wenden om in het reine te komen met het gewicht van het oorlogsverleden.

Vincent Van den Storme
20 januari 2005

Terug naar overzicht

----
http://www.vincentvds.net/blog/
http://www.belgium.co.jp/vincentvds/